Rycerstwo - broń, kolczugi, akcesoria

Średniowieczne rycerstwo, którego tradycja przetrwała wieki

Historycznie rycerstwo to stan społeczny, w którego skład wchodzili konni wojownicy. Stworzyli oni własny styl życia, ceremoniał i etykę. Rycerze – w zamian za nadania ziemskie – przyjmowali obowiązek służenia seniorowi. Ich ceremoniał i etos spowodowały, że tradycja rycerska przetrwała do dziś, choć zmierzch rycerstwa jako grupy społecznej miał miejsce na przełomie XIV i XV wieku.

We współczesnej świadomości rycerz jawi się jako szlachetny wojownik odziany w zbroję i walczący, najczęściej konno, w obronie uciśnionych i słabszych. Taką percepcję rycerstwa zawdzięczamy kulturze i sztuce średniowiecznej, gdzie w pieśniach wychwalano przymioty rycerskie. Bardzo duży wpływ miały na to również legendy (przede wszystkim Króla Artura i Rycerzy Okrągłego Stołu) i mocno wyidealizowany obraz rycerzy walczących w obronie wiary w czasie wypraw krzyżowych.

Obecnie dość popularne są rekonstrukcje wielkich bitew średniowiecznych, którymi zajmują się bractwa rycerskie. W Polsce i na świecie funkcjonuje wiele organizacji związanych z kultywowaniem tradycji rycerskiej.

• International Medieval Combat Federation organizuje mistrzostwa świata w walkach rycerskich.
• W Polsce działają organizacje zajmujące się rekonstrukcjami historycznymi, np. Polskie Stowarzyszenie Walk Rycerskich i Polska Liga Walk Rycerskich.
• Historical Medieval Battles International Association organizuje Battle of the Nations, czyli tzw. Bitwę Narodów.
• Stowarzyszenie na rzecz Dawnych Europejskich Sztuk Walki ARMA-PL i Polska Federacja Dawnych Europejskich Sztuk Walki FEDER prowadzą naukę technik walki bronią białą.

Podstawowe akcesoria rycerskie

Na ekwipunek rycerski składały się przede wszystkim elementy uzbrojenia.

• Podstawową bronią rycerza był miecz, czyli biała broń charakteryzująca się obosieczną głownią. Miecz stał się też symbolem rycerstwa i był otaczany wręcz kultem. Na miecz rycerze przysięgali wierność, samo pasowanie na rycerza czy koronacja władcy również odbywały się z użyciem miecza, który często otrzymywał też imię.
• Ważnym atrybutem rycerza była też kopia, czyli broń drzewcowa, którą rycerz trzymał pod pachą, atakując swojego przeciwnika. Była to broń dająca jeźdźcy ogromną siłę uderzenia w pierwszej szarży. Przy użyciu kopii odbywały się też turnieje rycerskie, choć w tym przypadku broń miała tępo zakończony grot.
• Topór to kolejny rodzaj broni używanej przez rycerzy. Kiedy topory zaczęły wychodzić z użycia jako broń, szlachta zaczęła stosować je do ozdoby w formie bogato zdobionych czekaników.
• Do uzbrojenia rycerza należał też krótki, wąski sztylet o nazwie mizerykordia, czyli w tłumaczeniu miłosierdzie. Skąd ta nazwa? Otóż sztylet ten służył do dobijania rannych i cierpiących wrogów.

Rycerskie uzbrojenie ochronne dostępne w sprzedaży

Oprócz atrybutów służących bezpośrednio do walki nieodzowne dla rycerza były elementy ochronne.

• Zbroja to podstawowa część pasywnego rynsztunku wojowników. Była używana od starożytności aż do XVII wieku. W Polsce korzystano z niej nawet do wieku XVIII i występowała jako kolczuga jazdy pancernej i zbroi husarskiej. W czasie bitwy zbroje zakładano nie tylko rycerzom, ale także ich wierzchowcom.
• Zasadniczym elementem hełmu rycerskiego jest dzwon, który mógł być jednoczęściowy lub wykonany z kilku fragmentów. Do krawędzi hełmu montowano kaptur kolczy, czyli specjalny czepiec chroniący kark.
• Tarcze były używane już w epoce brązu, choć z czasem zmieniał się materiał ich wykonania. Tworzono je z drewna, kory, skóry, wikliny, a z czasem już tylko z drewna oblekanego skórą, później wzmacnianego metalem. Ostatecznie tarcze robiono z metalu.