Zostań Świętym Mikołajem!

Podczas świąt w domu nie może zabraknąć karpia w galarecie, przystrojonej bombkami choinki, a pod nią pięknie opakowanych prezentów. Przyniesionych, oczywiście, przez Świętego Mikołaja. I choć tak naprawdę był biskupem, a na głowie nie nosił charakterystycznej czapki, stał się symbolem Bożego Narodzenia na całym świecie. Kim naprawdę jest brodacz w czerwieni?

Olga Śmiełowska Olga Śmiełowska / 03-12-2015

Odrobina historii

Święty Mikołaj to postać wywodząca się od biskupa Miry Mikołaja (często przedstawianego z laską), który urodził się na terenie obecnej Turcji około 270 roku. Od najmłodszych lat był niezwykle pobożny i uczynny. Pomagał biednym, rozdając im cały swój majątek (pochodził z bogatego domu), co stało się pierwowzorem tradycji wręczania przez Świętego Mikołaja podarków. Biskup z Miry uratował także od śmierci trzech miejskich złodziejaszków, prosząc cesarza o ich ułaskawienie. Wśród wiernych zasłynął jako gorliwy duszpasterz i dobroczyńca. Za swoją postawę wobec biednych i potrzebujących został beatyfikowany.

Początkowo Święty Mikołaj przybywał z prezentami żaglowcem z ciepłych mórz, jednak później statek zamienił się w sanie zaprzężone w renifery. Ten sposób podróżowania sympatycznego brodacza wymyślił Clement Clarke Moore, autor wiersza „Noc wigilijna” z 1823 roku. Zainspirowany nim rysownik nowojorskiego czasopisma „Harper’s” zaczął publikować w 1863 roku rysunki Świętego Mikołaja w czerwonym ubraniu. Z tego motywu 100 lat później skorzystał Fred Mizen – po dopracowaniu szczegółów (m.in. dodaniu pokaźnego brzuszka) stworzył ilustrowaną reklamę dla koncernu Coca-Cola. Od tej pory Święty Mikołaj figuruje w popkulturze w tej samej formie.

Jaki kraj, taki Mikołaj

W Rosji św. Mikołaj uważany jest za patrona osób skrzywdzonych i uciśnionych. Odpowiednikiem Świętego Mikołaja z USA jest natomiast Dziadek Mróz. Zgodnie z tradycją, rozdaje dzieciom prezenty razem ze Śnieżynką w noc sylwestrową.

W Holandii w każdą ostatnią sobotę listopada Sinterklaas przypływa statkiem do miasta, a następnie paraduje po mieście na białym koniu. Pyta napotkanych o to, czy byli grzeczni w danym roku – jeśli odpowiedź jest twierdząca, 5 grudnia mogą szukać pod poduszką prezentów.

We Włoszech w nocy z 5 na 6 stycznia prezenty roznosi na miotle La Befana, czyli złośliwa wróżka w kapeluszu czarownicy. Niegrzeczne dzieci zamiast podarunków znajdują w skarpecie czosnek i cebulę. Aby wkupić się w łaski La Befany, maluchy kładą na stole cytrusy oraz stawiają kieliszek wina.

W Hiszpanii prezenty roznoszą Trzej Królowie – Kacper, Melchior i Baltazar. Przed zaśnięciem dzieci przygotowują dla nich trzy kieliszki sherry oraz marchewkę dla wielbłądów.

W Niemczech Frau Berta, przypominająca swoim wyglądem La Befanę, wieczorami zakrada się do dziecinnych pokojów, kładąc prezenty na parapecie lub na schodach.

Duński Święty Mikołaj nazywa się Julemanden i razem z elfami podróżuje zaprzęgniętymi w renifery saniami. Dzieci zostawiają dla niego szklankę mleka, a dla elfów pudding w miseczkach. W Belgii Mikołaj pojawia się 4 i 6 grudnia – za pierwszym razem sprawdza zachowanie maluchów, a za drugim zostawia prezent lub rózgę w skarpecie.

Święty Mikołaj (czyli Santa Claus) w krajach anglojęzycznych obdarowuje dzieci upominkami w wigilię Bożego Narodzenia. Maluchy piszą do niego listy, w których opowiadają o tym, co dobrego zrobiły w całym roku i jakie upominki chciałyby zobaczyć pod choinką. To właśnie w USA utrwalił się wizerunek pulchnego Mikołaja z brodą, który na plecach niesie worek prezentów.

Polski Święty Mikołaj

W różnych regionach naszego kraju prezenty wciąż przynoszą lokalne odpowiedniki Świętego Mikołaja, choć z roku na rok są coraz bardziej wypierane przez jego zachodnią formę. W Wielkopolsce, na Kaszubach i Kujawach na Bożę Narodzenie podarunki przynosi Gwiazdor. W Małopolsce prezenty zostawia pod choinką skrzydlaty Aniołek, na Opolszczyźnie Gwiazdka, a na Górnym Śląsku (oraz w Czechach) Dzieciątko utożsamiane z postacią Jezusa Chrystusa.

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro