„Tajemna historia” Donna Tartt – recenzja

„Tajemna historia” Donna Tartt – recenzja

Zbrodnia kojarzy się z sytuacją ekstremalną. Wbrew pozorom zjawisko seryjnego mordercy jest czymś znacznie rzadszym niż morderstwa w gronie najbliższych. Statystyki mówią o morderstwach głównie w afekcie, najczęściej w rodzinie bądź w kręgu znajomych. Wściekły mąż zabija żonę z zazdrości, pijana żona pozbawia męża życia z powodu silnych emocji, które spotęgował alkohol bądź inna używka.

Katarzyna Sawicka Katarzyna Sawicka / 27-11-2015

Czasami jednak morderca wcale nie musi pochodzić z nizin społecznych czy wywodzić się z patologicznego środowiska. Może być kimś zupełnie zwyczajnym, na przykład młodym, wykształconym erudytą, który fenomenalnie posługuje się greką.

Niebezpieczeństwa filologii klasycznej

Gdy Richard rozpoczynał studia w Hampden College, miał właściwie jeden cel – wyrwać się za wszelką cenę z rodzinnej miejscowości. Nie był może kimś specjalnie obdarzonym talentami, ale niewątpliwie odrobinę oryginalnym, gdy nauka greki powiodła go nie tylko na studia, ale także w tajemnicze grono studentów pewnego ekscentrycznego wykładowcy. Początkowe trudy, by dostać się do owej grupy, zaowocowały sukcesem i oto Richard poznał urocze bliźniaki, Camillę i Charlesa, zabawnego Bunny’ego, zawsze poważnego i wysublimowanego Henry’ego oraz tajemniczego Francisa. Wydaje się, że przyjaźń między nimi rodzi się w naturalny sposób, choć Richard ma poczucie, że grupa coś przed nim ukrywa. Radość z bycia częścią tak elitarnego zespołu, zaufanie, jakie pozyskał sobie u wykładowcy, stępiają nieco przeczucie, że coś złowrogiego wisi w powietrzu.

Współczesny dramat grecki?

Już na początku powieści dowiadujemy się, że cała czwórka zabiła Bunny’ego, i jest to historia, jedyna historia, jaką Richard jest w stanie opowiedzieć. Wbrew pozorom to zdradzenie właściwie najważniejszego wątku fabuły, czyli morderstwa, nie sprawia, że staje się ona przez to mniej fascynująca czy wciągająca. Wprost przeciwnie, dzięki temu nietypowemu zabiegowi narracyjnemu pragniemy lepiej zrozumieć i poznać okoliczności, które pchnęły czworo młodych, wykształconych ludzi do popełnienia zbrodni. Dlatego właśnie „Tajemna historia” to powieść na poły psychologiczna, na poły pełna dramaturgii rodem z tradycji greckich teatrów, gdy głównych bohaterów los stawiał w sytuacji bez wyjścia. Czym jest tak naprawdę zbrodnia? Dlaczego Richard tak często nie słuchał własnej intuicji? Czy można nadal się przyjaźnić, gdy wspólnie doprowadziło się do śmierci innego człowieka? To jest powieść zagadka, która odkrywa przed czytelnikiem różnorodne luki w tej tajemnej historii i wypełnia je powoli, starannie, piękną, czystą narracją.

Najważniejsza powieść XX wieku

O tym, że książka uznawana jest za najważniejszą powieść XX wieku, możemy przeczytać właściwie wszędzie. Raczej nie dlatego, że każdy recenzent bezrefleksyjnie przepisuje treść, jaką wydawca umieścił na okładce, ale głównie dlatego, że jest to powieść, której skalę i wielkość trudno przeszacować. Porównania do słynnej „Zbrodni i kary” Dostojewskiego są uzasadnione i bardzo trafne, a czas spędzony na lekturze jest niebywałą czytelniczą przyjemnością. To jest powieść z cyklu tych, które warto umieścić na prywatnej liście „muszę przeczytać”, a najlepiej – „przeczytać jak najszybciej”!

Źródło okładki: www.znak.com.pl
Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro