Rodzaje matryc stosowane w monitorach: IPS, VA, TN

Rodzaje matryc stosowane w monitorach: IPS, VA, TN

Panele TN są historycznie najstarszymi i technologicznie najmniej zaawansowanymi matrycami, które utrzymują się na rynku monitorów i telewizorów LCD (LED). Dzieje się tak przede wszystkim dzięki niskiej cenie większości z nich.

udostępnij

Przemysław KrawczykPrzemysław Krawczyk / 08-07-2014

Co prawda, te najdroższe charakteryzują się parametrami coraz bardziej zbliżonymi do paneli wykonanych w konkurencyjnych technologiach, ale wiele z ich zalet pozostaje w sferze deklaracji producenta.

Dużym niedostatkiem matryc TN jest bardzo niski poziom odwzorowania barw. Monitory wyposażone w panele TN uzupełniają brakujące kolory przy pomocy emulacji FRC (Frame Rate Control), która sprowadza się do przełączania sąsiednich pikseli o podobnych kolorach światła. Ponadto kolory matryc TN, ustępują panelom IPS, i nie tylko im, gdyż nasycenie barw jest bardzo nienaturalne, landrynkowe, jakby żywcem wyjęte z komiksowych kreskówek.

Zadeklarowany kontrast paneli TN często nie odpowiada rzeczywistości, a właśnie ten parametr, w dużym stopniu, decyduje o komforcie pracy z tekstem. Dlatego rozpowszechniony pogląd, że monitory z panelami TN są najbardziej odpowiednie do pracy z aplikacjami biurowymi, nie jest prawdą. Praca biurowa w przeważającej części wiąże się z edycją tekstu, co przy niskim poziomie kontrastu powoduje zmęczenie wzroku w trakcie czytania.

Także kąty widzenia pozostawiają tu bardzo wiele do życzenia. Przy pomocy zabiegów marketingowych i dzięki zmianom w metodach pomiaru, producenci mogą chwalić się, że TN osiągają kąty bliskie tym, jakie występują w innych modelach tego rodzaju sprzętu. W rzeczywistości różnice są jednak spore i wypadają na niekorzyść paneli TN, szczególnie przy odchyleniach góra-dół. Uporać się z problemem próbowano poprzez upgrade TN+Film. Dzięki niemu kąty widzenia powiększyły się, ale na razie zaledwie zbliżają się do tych osiąganych w innych technologiach. Tym niemniej we współczesnych drogich monitorach z matrycami TN+Film obraz zaczyna być podobny do tego obserwowanego w najlepszych i najnowszych rozwiązaniach.

Wielką zaletą monitorów i telewizorów z panelami TN jest natomiast bardzo krótki czas przełączania. Są one bardzo szybkie i dlatego świetnie nadają się do prezentacji dynamicznych scen gier komputerowych i filmów akcji. Krótki czas reakcji jest zaletą w przypadku wstawiania dodatkowych klatek podczas zwiększania szybkości odświeżania ekranu powyżej 60 Hz (taka jest szybkość odświeżania w standardzie 1080p). W czasie wyświetlania obrazu 3D i dorysowywania kolejnych klatek oryginalna częstotliwość zmiany obrazów wynosi 120 Hz, a w przypadku dokładania następnych zmiany są dwukrotnie szybsze (odświeżanie z częstotliwością np. 400 Hz).

Piękne barwy – panele IPS

Pierwsze panele IPS (In-Plane Switching) konstruowane były w celu przezwyciężenia niedostatków matryc TN, powstały w wyniku prac prowadzonych przez firmę Hitachi. W kolejnych latach technologia ta została udoskonalona (krótszy czas reakcji) i otrzymała nazwę S-IPS (Super IPS). Obecnie największymi producentami paneli IPS są: LG, Philips i NEC.

Główną zaletą paneli S-IPS jest zdolność odwzorowania barw, zbliżająca się do możliwości, jakie daje lampa kineskopowa (aczkolwiek i tu pewne zmiany kolorów można zauważyć) oraz bardzo szerokie kąty widzenia. Początkowo wielkim niedostatkiem technologii był długi czas odpowiedzi, co predestynowało panel do pracy z aplikacjami graficznymi i biurowymi. Czas reakcji nie wystarczał jednak do coraz bardziej powszechnego zwiększania częstotliwości odświeżania obrazu, stosowanej w telewizorach i monitorach komputerowych, niezbędnej zarówno w dynamicznych scenach filmów akcji, jak i w grach. Obecnie problem zanika i matryce IPS stosuje się w telewizorach i monitorach 3D z odświeżaniem powyżej 200 Hz.

Mankamentem technologii S-IPS nadal pozostaje stosunkowo niski kontrast. Pod tym względem ustępuje ona technologii PVA (SPVA), która do niedawna miała najlepszy kontrast, ale ostatnio zaczyna oddawać pole bezkonkurencyjnym panelom AMOLED.

Panele VA (MVA, PVA)

Pod względem rozwiązań technologicznych i wierności oddawania barw lokują się one pomiędzy panelami TN i IPS. Są lepsze od matryc TN, ale ustępują panelom IPS. Przy patrzeniu na ekran wprost pewne odcienie znikają, natomiast pojawiają się z powrotem w czasie patrzenia pod kątem. Można się przekonać, że w aplikacjach biurowych oraz zwykłych zastosowaniach domowych nie ma to większego znaczenia, a wspomniany niedostatek jest istotny jedynie dla grafików i sztucznie powiększany przez konkurencję.

Pierwsze panele VA miały bardzo długi czas odpowiedzi, obecnie niewiele ustępują matrycom TN (oczywiście są wolniejsze od plazmy), co w pełni predestynuje je do wyświetlania dynamicznych scen walki, itp. Widoczne niekiedy, szczególnie w obrazie 3D, zakłócenia, częściej mogą być skutkiem niedoskonałości algorytmów w obliczaniu dodatkowych klatek niż niedostatków panelu PVA. Także kąty widzenia są tutaj szerokie i w tym aspekcie matryce VA nie ustępują IPS. Największą zaletą technologii VA okazuje się wysoki kontrast i dobra prezentacja szczegółów, co sprawia, że stały się one standardem dla kreślarzy i w pracach biurowych. Stosują je także producenci monitorów wysokiej klasy (Eizo, Dell).

Panel bez wad – nadchodzi przełom w technologiach

Nowością w produkcji paneli monitorów i telewizorów jest technologia AMOLED. Choć na razie upowszechniła się ona przede wszystkim w ekranach smartfonów, to na rynku zaczynają pojawiać się już telewizory z nieosiągalnym wcześniej, dochodzącym do 98% współczynnikiem oddawania barw. Takie urządzenia są niezwykle szybkie i posiadają kontrast bliski nieskończoności. Sprawia to, że idealnie nadają się do oglądania filmów i gier, także w 3D, oraz do prac graficznych.

Póki co mają jeszcze wady, do których należą często zdarzające się zepsute piksele oraz zauważalny efekt pamięci, ma on znaczenie w przypadku wyświetlania pasków zadań, menu, itp.

Zapewne do długotrwałej pracy z aplikacjami biurowymi, jeszcze lepsze okażą się panele PVA (SPVA), ale niedoskonałości technologii AMOLED z pewnością zostaną pokonane i za kilka lat matryce te zajmą i ten segment rynku.

Podsumowanie – co wybierać?

Jeśli szukasz monitora lub telewizora do filmów i gier w najniższym segmencie cenowym, wybierz panel TN+Film. W segmentach wyższych oraz przy sprzęcie przeznaczonym do prac graficznych, rozważ zakup matryc: PVA, IPS i AMOLED. Do prac biurowych dobry będzie panel TN+Film lub PVA.

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro