Pompa wody – co to jest? Jak działa? Kiedy się psuje? Jak rozpoznać usterkę?
Zdaniem eksperta

Pompa wody – co to jest? Jak działa? Kiedy się psuje? Jak rozpoznać usterkę?

Pompa wody (pompa cieczy chłodzącej) to jedna z najważniejszych części układu chłodzenia. Jakie jest jej umiejscowienie? Jak działa? Kiedy się psuje i co jest powodem jej awarii? Jak serwisować pompę wody? Jak rozpoznać, że doszło do awarii pompy wody?

udostępnij

Michał LisiakMichał Lisiak / 18-04-2019

Awaria pompy wody (pompy cieczy chłodzącej) może mieć tragiczne następstwa. Efektem jej uszkodzenia może być przegrzanie, a nawet zatarcie jednostki napędowej. Dlatego trzeba zwrócić szczególną uwagę na ten podzespół.

Pompa wody (pompa cieczy chłodzącej) – umiejscowienie, budowa i rola

Pompa cieczy chłodzącej jest sercem układu chłodzenia. Oprócz niej do układu zaliczają się takie podzespoły jak chłodnica, wentylator chłodnicy z włącznikiem termicznym (napędzany przez silnik elektryczny albo przez sprzęgło wiskotyczne, przekazujące napęd z silnika), termostat, zbiornik płynu chłodzącego, sztywne i elastyczne przewody płynu chłodzącego, a w nowszych autach także czujniki elektroniczne.

Jak działa układ chłodniczy? Wykorzystuje on płyn eksploatacyjny – płyn chłodniczy, wyprodukowany na bazie wody demineralizowanej, zmieszanej w odpowiednich proporcjach z glikolem, alkoholem, dodatkami antykorozyjnymi, środkami zapobiegającymi pienieniu itd. Płyn musi być dobrany do materiału, z jakiego produkowana jest chłodnica samochodu. Układ chłodzenia Układ chłodniczy zaczyna działać zaraz po uruchomieniu samochodu. Pompa wody (pompa cieczy chłodzącej) jest napędzana przez pasek rozrządu, łańcuch rozrządu albo pasek klinowy. Dzięki jej pracy płyn chłodniczy zaczyna krążyć po całym układzie chłodniczym pojazdu. Początkowo, zaraz po uruchomieniu silnika, omija chłodnicę (krąży po tzw. małym obiegu). Dzięki specjalnym kanałom we wnętrzu silnika płyn chłodniczy omywa ścianki cylindrów i dociera do głowicy silnika. Ciśnienie płynu zależne jest od obciążenia silnika, zazwyczaj płyn znajduje się pod ciśnieniem od 1 do 1,5 bara.

Kiedy silnik osiągnie temperaturę roboczą, rośnie również temperatura płynu chłodniczego. Po osiągnięciu odpowiednich wartości, na skutek działania temperatury, otwiera się termostat. Dzięki temu płyn chłodniczy zaczyna krążyć po dużym obiegu, z chłodnicą. Od tej chwili układ chłodniczy dba o to, aby silnik nie uległ przegrzaniu. Układ chłodniczy zapewnia też ogrzewanie kabiny, albowiem płyn przepływa przez nagrzewnicę. Poza tym w autach z zaworem EGR układ przepływa przez chłodnicę zaworu EGR, a w samochodach z LPG ogrzewa reduktor instalacji LPG.

Dzięki temu, że płyn chłodniczy może przepływać przez pompę cieczy chłodzącej bez konieczności jej uruchamiania, można stosować takie rozwiązania jak ogrzewanie postojowe i elektryczne grzałki do silnika, dysponujące własnymi pompami elektrycznymi do wprowadzania płynu w ruch.

Gdzie montuje się pompę chłodzenia? Przy samym silniku, aby mogła być napędzana przez pasek rozrządu, łańcuch rozrządu albo pasek wieloklinowy, w zależności od rozwiązania zastosowanego w danym aucie.

Jak zbudowana jest pompa wody (pompa płyny chłodzącego)? Pompa nie ma skomplikowanej budowy. Składa się z czterech podstawowych elementów:

  • koła napędowego, na które przekazywany jest moment obrotowy z koła pasowego wału korbowego przez pasek rozrządu, łańcuch rozrządu albo pasek wieloklinowy, w zależności od konstrukcji,
  • wirnika z metalu albo tworzywa sztucznego, który wprowadza płyn chłodniczy w ruch,
  • ułożyskowanego wału, na którego przeciwległych końcach montuje się koło napędowe oraz wirnik,
  • metalowej obudowy.

Dodatkowo stosuje się uszczelnienia (np. za pomocą pierścieni ślizgowych).

Awaria pompy wody (pompy cieczy chłodzącej) – jak rozpoznać?

Awarię pompy wody można łatwo zaobserwować. Typowe objawy to:

  • metaliczny hałas spod maski auta, zazwyczaj bardzo głośny,
  • wysoka temperatura płynu chłodzącego, co będzie widoczne na wskaźniku, znajdującym się na desce rozdzielczej,
  • ubytki płynu chłodniczego i plamy z płynu chłodniczego widoczne pod samochodem.

Uszkodzenie pompy wody jest bardzo groźne, gdyż może doprowadzić do przegrzania silnika, a nawet jego zatarcia na skutek długotrwałego braku chłodzenia i przegrzania oleju silnikowego. Wyciekający płyn chłodniczy może uszkodzić też pasek rozrządu.

Czy pompa wody psuje się po jakimś czasie? Czy ma określony interwał wymiany? Nie, trzeba posługiwać się interwałami wymiany napędu rozrządu, albo reagować przy objawach awarii.

Jakie są powody awarii pompy wody?

Istnieje co najmniej kilkanaście powodów, które mogą doprowadzić do uszkodzenia pompy wody. Oto najczęstsze:

  • korozja w układzie chłodzenia na skutek stosowania wody zamiast płynu chłodzącego albo starego płynu chłodzącego, który utracił swoje właściwości antykorozyjne,
  • korozja w układzie chłodzenia na skutek uszkodzonej uszczelki pod głowicą – spaliny, dostające się do płynu chłodzącego, powodują chemiczne zmiany płynu i utratę właściwości antykorozyjnych,
  • uszkodzenie koła napędowego na skutek złego napięcia paska rozrządu, paska wieloklinowego albo łańcucha rozrządu,
  • wycieki płynu z pompy na skutek uszkodzenia pierścienia ślizgowego,
  • uszkodzenia łożysk pompy,
  • uszkodzenia łopatek wirnika z tworzywa sztucznego.

Jak serwisować pompy wody? Jak dbać o to, aby służyły jak najdłużej?

Podstawą jest stosowanie odpowiedniego płynu chłodniczego o parametrach ustalonych przez producenta auta. W przypadku stosowania płynów uniwersalnych konieczna jest ich wymiana co 2 lata. W ten sposób można uchronić układ przed korozją.

W przypadku wymiany paska rozrządu, łańcucha rozrządu albo paska wieloklinowego, który napędza pompę wody – zawsze konieczna jest wymiana samej pompy. I odwrotnie – przy każdej wymianie pompy trzeba wymienić pasek albo łańcuch.

W jakich autach pompa wody jest napędzana przez pasek wieloklinowy? To np. Smart For Two albo niektóre fordy z silnikami Duratec (np. 2,5 i 3.0 V-6).

Ile kosztuje nowa pompa wody? Ile kosztuje jej wymiana?

Zawsze należy montować nowe pompy wody. Stosowanie używanych z demontażu doprowadzi do kolejnych wydatków związanych z wymianą rozrządu po pewnym czasie i ponową inwestycją, tym razem w nową pompę.

Ile kosztuje nowa pompa wody?

  • Najtańsze zamienniki kupimy już za 50 zł.
  • Dobre jakościowo pompy wody do popularnych aut kosztują ok. 120 – 250 zł (np. markowy zamiennik znanego producenta do Audi A4 B5/VW Passata B5 kosztuje 160 zł).
  • Pompy wody do starszych, popularnych aut można kupić za mniej niż 25 zł (np. pompa wody do Forda Escorta albo Renault 4 i 5 to wydatek 16 zł).

Jakie części należy zakupić przed wizytą u mechanika?

Jak przebiega wymiana pompy wody w typowym samochodzie osobowym?

  • Usunięcie płynu chłodzącego z układu chłodzenia.
  • Uzyskanie dostępu do pompy wody – w zależności od typu auta może to wymagać demontażu osłon, kolektora dolotowego.
  • Uzyskanie dostępu do napędu pompy wody – w zależności od typu auta: paska rozrządu, łańcucha rozrządu albo paska wieloklinowego.
  • Demontaż napędu rozrządu.
  • Odkręcenie śrub mocujących pompę wody do silnika.
  • Oczyszczenie miejsca montażu pompy.
  • Naniesienie uszczelniacza na pierścień uszczelniający pompy wody i jej montaż.
  • Dokręcenie śrub mocujących z właściwym momentem.
  • Montaż nowego napędu rozrządu.
  • Montaż wszystkich elementów, które zostały zdjęte, aby uzyskać dostęp do pompy.
  • Przepłukanie układu chłodzenia.
  • Zalanie układu chłodzenia nowym płynem i jego odpowietrzenie.

Pompa wody ma prostą konstrukcję i nie należy do drogich części. Ma jednak ogromny wpływ na kondycję silnika. Dlatego trzeba pamiętać o jej wymianie przy wymianie rozrządu, trzeba pamiętać o wymianie płynu chłodniczego i reagować na jej awarie.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro