Jak we właściwy sposób dbać o skrzynię biegów?

Skrzynia biegów to jeden z najważniejszych podzespołów samochodu, umożliwiający właściwe wykorzystanie mocy silnika. Uszkodzona skrzynia biegów powoduje wiele problemów i wymaga kosztownych wydatków na naprawę. Wyjątkowo droga jest zwłaszcza naprawa skrzyń automatycznych. Tymczasem można znacznie przedłużyć okres bezawaryjnej eksploatacji tego podzespołu, stosując się do prostych zasad.

Michał Lisiak Michał Lisiak / 24-03-2016

W Europie nadal najpopularniejsze są samochody z manualnymi skrzyniami biegów, chociaż rośnie liczba użytkowników skrzyń automatycznych. Dzieje się tak dlatego, że nowoczesne automaty oferują obecnie od sześciu do ośmiu przełożeń, same niezwykle szybko dobierają właściwy bieg i tylko minimalnie zwiększają spalanie, dając w zamian mnóstwo wygody. Zwłaszcza podczas jazdy po zatłoczonych miastach, gdzie co chwilę trzeba zmieniać bieg. Z kolei w USA jest odwrotnie, tam od lat dominują skrzynie automatyczne, a wygodni Amerykanie zaczynają dopiero doceniać skrzynie manualne. Bez względu na to, czy auto ma klasyczny, pięciobiegowy manual czy też stary, cztero- lub nowoczesny ośmiobiegowy automat, trzeba o niego dbać. Zacznijmy od najpopularniejszych skrzyń manualnych.

W jaki sposób dbać o manualną skrzynię biegów?

Podstawowa rzecz to odpowiednie operowanie pedałem sprzęgła podczas zmiany każdego biegu. Mówiąc wprost – trzeba zawsze dociskać pedał sprzęgła do końca. Jeśli nie będzie się tego robić, w krótkim czasie dojdzie do uszkodzenia synchronizatorów skrzyni biegów.

Bardzo ważna dla kondycji skrzyni biegów jest właściwa umiejętność hamowania silnikiem. Powinno być ono łagodne, trzeba też po kolei redukować biegi: z piątego na czwarty, z czwartego na trzeci itd., unikając redukcji na przykład z biegu piątego na drugi.

Dla manualnej skrzyni biegów niezwykle męcząca jest jazda w potężnych, miejskich korkach, gdzie bardzo często jeździ się na półsprzęgle. Im częściej skrzynia jest eksploatowana w takich warunkach, tym szybciej ulegnie zużyciu.

Kolejna sprawa dotyczy bardzo prostych rzeczy, które – jak może się wydawać – nie mają w ogóle wpływu na zużycie się skrzyni biegów. Nie powinno się trzymać nogi w czasie jazdy nad pedałem sprzęgła. Jest ono czułe i nawet minimalny nacisk nogą powoduje jazdę na półsprzęgle. Trzeba też unikać trzymania w czasie jazdy dłoni na drążku zmiany biegów, co znacznie obciąża mechanizm roboczy.

Na zużycie skrzyni manualnej wpływ ma nawet sposób załączania biegów. Najdłużej wytrzymują te skrzynie, w których biegi załączane są spokojnie, bez energicznego wypinania i wrzucania biegu. Na stan skrzyni ma także wpływ kondycja dwumasowego koła zamachowego, w które dziś wyposaża się każdego diesla. Jeśli koło jest mocno zużyte, nie będzie w stanie chronić skrzyni przed przeciążeniami.

Ostatnia rzecz, o której warto pamiętać, to wymiana oleju przekładniowego. Mechanicy są zgodni – trzeba to robić i nie warto wierzyć w działanie olejów, które mają wystarczyć na całe życie skrzyni biegów. Wymiany oleju trzeba dokonywać raz na sto tysięcy kilometrów, chyba że producent auta zaleci inaczej. Olej przekładniowy dobrej jakości kosztuje ok. 40-50 złotych za litr, do wymiany przeciętnie potrzeba go od trzech do czterech litrów. Trzeba koniecznie stosować olej tylko o specyfikacji określonej przez producenta samochodu, marka preparatu jest mniej ważna.

W jaki sposób dbać o automatyczną skrzynię biegów?

Automatyczna skrzynia biegów znacznie uprzyjemnia jazdę autem, choć wielu prawdziwych fanów motoryzacji nigdy nie wyrzeknie się miłości do skrzyń manualnych. W USA, gdzie dominują automaty, zwolennicy manuali montują na swoich autach nalepki z hasłem „real men use three pedals”. Automatyczna skrzynia biegów wymaga nieco większej uwagi, niż manualna, trzeba też liczyć się z wyższymi kosztami utrzymania samochodu.

Koszty dotyczą przede wszystkim wymiany oleju przekładniowego. Producent auta określa w instrukcji, co ile kilometrów przebiegu powinno się dokonywać wymiany. Zazwyczaj olej wymienia się co sześćdziesiąt tysięcy kilometrów. Zdaniem mechaników, olej trzeba wymieniać zawsze, nawet wtedy, gdy producent twierdzi, że olej wystarczy na cały okres eksploatacji skrzyni. Do wymiany potrzeba od 7 do 10 litrów oleju, do tego dochodzą jeszcze 2 lub 3 litry na przepłukanie skrzyni. Trzeba też dokonać wymiany filtra automatycznej skrzyni biegów, na którym zbierają się opiłki metalu. Droga jest także sama usługa wymiany – może kosztować nawet kilkaset złotych. W przypadku automatu konieczne jest częste kontrolowanie poziomu oleju przekładniowego.

Trzeba pamiętać też o właściwym zachowaniu się w czasie awarii auta z automatem. Nie wolno go holować, gdyż może dojść do zatarcia skrzyni. Niektórzy producenci dopuszczają holowanie, ale tylko z określoną prędkością i na ograniczonym dystansie (informacje o tym znajdują się w instrukcjach samochodów). Auto można za to bez problemu pchać albo zepchnąć na boczną drogę, wrzucając bieg N (luz).

Jazda autem z automatem wymaga uważnego wrzucania biegów. Złe wrzucenie biegu może zakończyć się kosztowną wizytą w warsztacie.

Osoby zaczynające jazdę samochodem z automatyczną skrzynią często na początku naciskają pedały gazu i hamulca na raz. W czasie jazdy po mieście, w czasie krótkich postojów na przykład na skrzyżowaniu ze światłami, nie powinno się przełączać trybu jazdy na N czyli luz. To szkodliwe dla skrzyni, albowiem w trybie „luzu” spada ciśnienie oleju. Bezpiecznej jest w czasie krótkiego postoju kontrolować pojazd tylko przy pomocy hamulca, pozostawiając bieg bez zmian. Poważną awarią może zakończyć się pomyłkowe wrzucenie biegu R (wsteczny) w czasie jazdy. Automat niszczy się również wtedy, gdy kierowca lubi ruszać z całą mocą, wciskając pedał gazu do podłogi.

Dla przedłużenia życia automatu ważne jest także to, aby od razu nie ruszać po uruchomieniu silnika, zwłaszcza w czasie zimy. Uruchomiony na dogrzewaniu silnik osiąga zazwyczaj ok. 1500 obr./min. Mechanicy zalecają, aby D wrzucić dopiero wtedy, gdy silnik osiągnie 1000 obr./min.

Skrzynia biegów to nie tylko jeden z najważniejszych, ale i najdroższych podzespołów samochodu. Na szczęście odpowiednia eksploatacja pozwala maksymalnie przedłużyć czas eksploatacji skrzyni, bez potrzeby ponoszenia dużych wydatków.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro