Jak szybko ocenić stan układu chłodzenia?

Jak szybko ocenić stan układu chłodzenia?

Układ chłodzenia pełni bardzo ważną funkcję w samochodzie – między innymi chroni silnik przed niebezpiecznym przegrzaniem. W jaki sposób szybko ocenić stan układu chłodzenia?

udostępnij

Michał LisiakMichał Lisiak / 19-09-2017

W jakiej sytuacji taka umiejętność może się przydać? Na przykład wtedy, gdy kupujemy używane auto i nie chcemy od razu inwestować w badania techniczne. Wpierw warto sprawdzić, czy dany egzemplarz w ogóle się do niego kwalifikuje. Umiejętność rozpoznawania problemów w układzie chłodniczym przyda się też na co dzień, podczas eksploatacji własnego pojazdu. Żaden układ nie jest wieczny i może przyjść taki moment, że zacznie szwankować. Być może tez inny kierowca będzie potrzebował pomocy, a odrobina wiedzy pozwoli udzielić mu pomocy.

Jakie zadania pełni układ chłodniczy w samochodzie?

Podstawowe zadanie układu chłodniczego w samochodzie to utrzymanie odpowiedniej, optymalnej temperatury pracy jednostki napędowej i oleju silnikowego. Optymalna temperatura pracy pozwala na zapewnienie dobrych warunków spalania, a sam silnik ma przy niej najlepsze osiągi.

Układ chłodniczy chroni silnik przed niebezpiecznym przegrzaniem, a także zabezpiecza go przed szkodliwym niedogrzaniem.

W skład układu chłodniczego wchodzą takie elementy, jak pompa cieczy chłodzącej (napędzana przez pasek rozrządu albo łańcuch rozrządu), chłodnica, wentylator (dawniej napędzany paskiem, obecnie od wielu lat z własnym napędem elektrycznym), termostat, zbiorniczek wyrównawczy, króciec głowicy, a także przewody gumowe i metalowe na zewnątrz silnika oraz kanaliki metalowe w środku silnika.

Jak to wszystko działa? Czynnik roboczy, który krąży w układzie, to płyn chłodniczy. Najczęściej produkowany jest on na bazie glikolu, poza tym zawiera także szereg dodatków uszlachetniających, chroniących między innymi przed korozją. Płyn chłodniczy jest odporny na zamarzanie – w zależności od składu, wytrzymuje temperatury nawet do minus 40 stopni Celsjusza.

Płyn krąży w układzie dzięki pompie cieczy chłodzącej. Oddaje on nadmiar ciepła w chłodnicy. Ta jest chłodzona pędem powietrza w czasie jazdy. Jeśli auto porusza się z małą prędkością, stoi w korku lub na postoju, do akcji wkracza wentylator. Do układu chłodzenia zalicza się też czujnik temperatury cieczy chłodzącej, przypominający śrubkę z nakrętką. Jego dolna część jest zanurzona w płynie chłodniczym. Czujnik jest połączony przewodem z komputerem silnika ECU.

1. Poziom płynu chłodniczego w układzie

Pierwsze, na co trzeba zwrócić uwagę, to poziom płynu chłodniczego w układzie. Sprawdzamy go na zbiorniczku wyrównawczym. Powinien się on zawierać pomiędzy poziomem minimum a maximum. Zbyt mała ilość płynu chłodniczego w układzie powoduje zmniejszoną skuteczność działania i odprowadzania ciepła. Zbyt wysoka temperatura cieczy chłodzącej powoduje przyspieszone zużycie oleju silnikowego, a także zwiększa zużycie pracujących elementów silnika, co w skrajnym przypadku może doprowadzić do zatarcia jednostki napędowej.

Jeśli poziom jest zbyt niski, to można przypuszczać, że w układzie są nieszczelności, albo właściciel samochodu nie dbał o uzupełnianie oraz wymianę płynu chłodniczego.

Pojemność układu chłodzenia zależy od wielkości silnika. Dla przykładu silnik 1.1 Fiata Panda wymaga 4.8 l płynu chłodzącego, a silnik 1.6, napędzający Renault Megane II – 6 litrów. Warto stosować jak najlepszy płyn. Dobry płyn chłodniczy w niewysokiej cenie można kupić na wielu aukcjach internetowych.

2. Jaki rodzaj cieczy roboczej znajduje się w układzie?

Druga sprawa, to sprawdzenie, jaki rodzaj cieczy chłodzącej znajduje się w układzie chłodzenia. Powinien być to płyn chłodzący o parametrach zalecanych przez producenta samochodu. Jeśli producent takich parametrów nie określa, stosuje się uniwersalny płyn chłodniczy, spełniający europejskie normy bezpieczeństwa, całoroczny, niezamarzający w temperaturze do minus 20 stopni Celsjusza.

Uniwersalny, niedrogi płyn chłodniczy, powinno się wymieniać co dwa lata. W przypadku markowych płynów Long Life, kupowanych w ASO, mogą istnieć inne zalecenia – np. wymiana co 6 lat.

Można też kupować koncentraty i rozrzedzać je tylko wodą demineralizowaną. Natomiast szkodliwe jest rozrzedzanie ich wodą destylowaną. Nie wiadomo jednak, czy właściciel auta zastosował odpowiedni poziom rozcieńczenia – szkodliwa jest, zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża ilość koncentratu w stosunku do wody.

Jeśli w układzie znajduje się sama woda, to w przypadku zakupu auta używanego najlepiej od razu zrezygnować z transakcji. Dlaczego? Woda nie odprowadza ciepła tak, jak płyn chłodniczy, a poza tym zamarza zimą. Zatem silnik mógł być wiele razy przegrzany. Zamarznięcie wody zimą mogło spowodować uszkodzenia przewodów gumowych i chłodnicy (mogło ją rozsadzić).

Jeśli do układu była wlewana woda zwykła, z kranu (a nie demineralizowana), to po pierwsze układ może być już zaatakowany przez korozję. Po drugie, woda powoduje osadzanie się kamienia kotłowego i może zapchać nagrzewnicę. Można tez przypuszczać, że użytkownik auta lał wodę z dwóch powodów: albo maksymalnie oszczędzał na eksploatacji auta, albo układ miał szereg wycieków i szkoda było wlewać płyn.

3. Sprawdzenie czystości płynu w zbiorniczku wyrównawczym

zbiorniczku wyrownawczym

Sam zbiorniczek wyrównawczy powinien być szczelny. Płyn w zbiorniczku wyrównawczym winien być czysty i pozbawiony obcych cieczy. Jeśli znajdują się na nim plamy oleju albo smaru, oznacza to, że doszło do uszkodzenia uszczelnienia pompy cieczy chłodzącej. To natomiast zwiastuje, że trzeba szykować się na wymianę płynu chłodniczego, pompy cieczy chłodzącej i paska rozrządu wraz z elementami towarzyszącymi (albo kompletu łańcucha rozrządu, w zależności jaki napęd rozrządu został zastosowany).

Jeśli w zbiorniczku wyrównawczym widać pęcherzyki, może to oznaczać zapowietrzenie układu (w tym przypadku słabo działa lub nie działa ogrzewanie wnętrza kabiny) albo bardzo poważną awarię, czyli uszkodzenie uszczelki pod głowicą. Pęcherzyki wywołują przedmuchy spalin. Sama uszczelka pod głowicę kosztuje niewiele, ale jej wymiana jest droga i skomplikowana.

4. Sprawdzenie wycieków

Źródłem wycieków może być chłodnica – w starszych może pojawić się rozszczelnienie o niewielkich rozmiarach, z którego pod ciśnieniem wyciekać będzie płyn. Źródłem wycieków może być pęknięty króciec głowicy (wykonany jest z tworzywa), sparciałe przewody gumowe układu chłodzenia, pęknięte przewody gumowe układu chłodzenia (do pęknięcia może dojść w miejscu ściśniętym zbyt mocno przez metalową opaskę), złącza przewodów chłodzenia, korpus pompy i kurek spustowy płynu chłodniczego (pod chłodnicą).

5. Sprawdzenie stanu chłodnicy i przewodów

Guma się starzeje – można ją też uszkodzić mechanicznie. Chłodnice z kolei (w zależności od tego, z jakiego materiału je wykonano) podatne są na korozję. One również mogą zostać uszkodzone mechanicznie, na przykład w czasie delikatnej stłuczki. Chłodnic dziś raczej się nie naprawia. Lepiej kupić nową chłodnicę – zamiennik, tańszy od oryginału o kilkadziesiąt procent.

6. Sprawdzenie działania wentylatora

Jak sprawdzić, czy wentylator działa? Trzeba przejechać kilka kilometrów, aby rozgrzać silnik do temperatury roboczej. Następnie należy zatrzymać się i pozostawić silnik na biegu jałowym. Po kilkudziesięciu sekundach albo kilku minutach (w zależności od panującej na zewnątrz temperatury) wentylator powinien się włączyć. Jego praca jest na tyle silna i wyraźna, że słychać ją z wnętrza kabiny, przy otwartym oknie.

W przypadku awarii powodem może być prozaiczna rzecz – przepalenie się bezpiecznika, odpowiedzialnego za działanie wentylatora. Uszkodzeniu (przerwaniu) mógł ulec też przewód, zasilający wentylator. W razie poważnego uszkodzenia, można dokupić sam wentylator do sprawnej chłodnicy lub zakupić komplet.

7. Sprawdzenie działania termostatu

Termostat to niewielkie urządzenie o bardzo prostej konstrukcji. Jego działanie jest niezwykle ważne dla całego układu napędowego. W uproszczeniu – po uruchomieniu silnika, termostat jest zamknięty i kieruje płyn do małego obiegu (omijając chłodnicę), przez co silnik może się szybciej rozgrzać i osiągnąć temperaturę roboczą. Kiedy silnik ją osiągnie, a płyn chłodniczy dobije do temperatury ok. 90 - 100 stopni Celsjusza, termostat otwiera się i kieruje płyn do tzw. dużego obiegu, z chłodnicą.

Awarie termostatu polegają na jego zablokowaniu. Jeśli zablokuje się w pozycji zamkniętej, silnik może się przegrzać i zatrzeć. Jak to rozpoznać? Silnik bardzo szybko osiąga temperaturę roboczą. Następnie wskazówka temperatury, płynu chłodniczego, dalej idzie w górę.

Jeśli termostat zablokuje się w pozycji otwartej, silnik jest ciągle niedogrzany i nie może osiągnąć temperatury roboczej, nawet po przejechaniu wielu kilometrów. Wzrasta spalanie, maleją osiągi.

Nowy termostat do popularnego auta kosztuje ok. 40 zł. Jego wymiana też nie jest droga. Koszt naprawy podwyższa konieczność wymiany płynu chłodniczego.

Od sprawnego działania układu chłodniczego zależy sprawność i trwałość jednostki napędowej. Dlatego warto wiedzieć, w jaki sposób diagnozować problemy.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro