Jak chronić koło dwumasowe przed przedwczesnym zużyciem? Jak rozpoznawać jego uszkodzenia?

Dwumasowe koło zamachowe to obecnie obowiązkowy element wyposażenia aut z silnikami Diesla. Koła te są także montowane w pojazdach z niewielkimi silnikami benzynowymi, zbudowanymi zgodne z zasadami downsizingu. Dość często ulegają one zużyciu, a ich wymiana jest niestety droga. Dlatego warto wiedzieć, w jaki sposób należy je traktować, aby służyło jak najdłużej. Trzeba też nauczyć się rozpoznawania uszkodzenia dwumasowego koła zamachowego, co jest szczególnie ważne przy kupnie używanego samochodu osobowego.

Michał Lisiak Michał Lisiak / 17-03-2016

Dlaczego stosuje się dwumasowe koła zamachowe?

Na przestrzeni lat w silnikach wzrastał moment obrotowy, co powodowało coraz większe obciążenia dla konstrukcji układów napędowych. Sztywne koła zamachowe nie były w stanie sprostać obciążeniom i na ich miejsce zaczęto stosować dwumasowe koła zamachowe.

Koło dwumasowe składa się z dwóch części.

  • Pierwsza, czyli masa pierwotna, jest przymocowana do wału korbowego. Do masy pierwotnej jest także przyspawany albo wciśnięty na gorąco metalowy wieniec, współpracujący z rozrusznikiem.
  • Druga część dwumasowego koła zamachowego, nazywana jest masą wtórną. Przymocowana jest ona do masy pierwotnej za pomocą łożyska koła dwumasowego. Łożysko umożliwia swobodne obracanie się kół (mas) względem siebie. Masa wtórna posiada powierzchnię cierną, dzięki której może współpracować z tarczą sprzęgła i przenosić napęd.

Obydwa koła (masa pierwotna i wtórna) są połączone tłumikiem drgań skrętnych, wykorzystującym sprężyny i talerze sprężynujące. Zadaniem tłumika jest eliminowanie wibracji, generowanych przede wszystkim przez silnik.

Gdyby nie dwumasowe koło zamachowe, w samochodach dochodziłoby do szybkiego zużywania się skrzyni biegów, jej łożysk oraz synchronizatorów biegów. Poza tym koło dwumasowe przyspiesza reakcję na wciśnięcie gazu, eliminuje szarpanie przy załączaniu sprzęgła i zmniejsza spalanie o około 5%. Koło chroni także elementy układu korbowo-tłokowego w mocno wysilonych silnikach, produkowanych z lekkich stopów. Niestety, dwumasowe koło zamachowe bywa nietrwałe i do tego jest drogie. Nawet wtedy, gdy kupuje się je poza autoryzowaną stacją obsługi, trzeba za nie zapłacić 1000-7000 zł, w zależności od modelu samochodu. Do tego trzeba doliczyć jeszcze koszty wymiany, które wynoszą minimum kilkaset złotych. W wielu samochodach wraz z kołem dwumasowego trzeba także wymienić sprzęgło, co znów podwyższa koszty. Lepiej zapobiegać niż leczyć. Tym bardziej, że dwumas w odpowiednio eksploatowanym samochodzie potrafi wytrzymać nawet 200 tysięcy km przebiegu. Wcześniej jednak warto sprawdzić, kiedy koło zamachowe nadaje się już tylko do wymiany. To ważne dla wszystkich osób, które kupują używany samochód.

Jakie są objawy awarii dwumasowego koła zamachowego?

Kiedy dwumasowe koło zamachowe kończy swój żywot, najpierw pojawiają się hałasy, dochodzące ze skrzyni biegów w czasie pracy silnika na biegu jałowym, potem dochodzą do nich wyczuwalne drgania nadwozia samochodu. Auto zaczyna szarpać przy starcie i w zasadzie nie jest możliwe płynne ruszenie nim. W czasie uruchamiania i wyłączania silnika pojawiają się stuki i hałasy dochodzące spod maski auta. Do tego dochodzą problemy ze zmianą biegów, na początku mogą też pojawiać się piski przy ich wrzucaniu. Widoczne uszkodzenia mogą pojawić się także na powierzchni roboczej dwumasowego koła zamachowego, stykającej się z tarczą sprzęgła. Kiedy kończy ono swój żywot, pojawiają się na niej przebarwienia, pęknięcia i zarysowania.

Jak przedłużyć czas eksploatacji dwumasowego koła zamachowego?

Przede wszystkim warto pamiętać, że ten element wyposażenia auta jest szczególnie podatny na uszkodzenia wtedy, gdy kierowca jest fanem modnej ekojazdy, w czasie której jeździ się na niskich obrotach (zazwyczaj w okolicach 1500 obr./min) przy możliwie najwyższych biegach. Taki sposób eksploatacji auta, powodujący silne przeciążenie silnika, jest bardzo niszczący dla dwumasowych kół zamachowych, o czym ostrzegają ich producenci. Równie niszczące dla koła dwumasowego jest hamowanie silnikiem, zwłaszcza z niskich biegów (np. z trzeciego). Oszczędność paliwa będzie niewielka, a koszty naprawy koła – o wiele wyższe.

Na bezawaryjną pracę dwumasowego koła zamachowego ma wpływ także kondycja układu zapłonowego w samochodzie. Trzeba przede wszystkim dbać o świece zapłonowe i cewki zapłonowe w benzyniakach oraz świece żarowe i wtryskiwacze w Dieslach. Niewłaściwa praca układu wtryskowego w Dieslach i zapłonowego w silnikach benzynowych zwiększa drgania silnika, które musi tłumić dwumas.

Dwumasowe koło zamachowe nie znosi ostrej, sportowej jazdy, zwłaszcza ruszania z piskiem opon. Dotyczy to szczególnie aut z potężnymi silnikami Diesla o dużej mocy. Wielu kierowców taka moc zachęca do sportowych wyczynów, ale dość szybko kończy się to uszkodzeniem dwumasy. Muszą to wziąć pod uwagę także właściciele aut typu SUV, wyposażonych w silniki Diesla, którzy eksploatują swoje pojazdy w terenie i czasami wykorzystują całą moc z silnika, aby wydostać się na przykład z dużej nierówności terenu. Ruszanie autem, które posiada dwumasowe koło zamachowe, zawsze powinno być spokojne i płynne. Należy unikać gwałtownego puszczania sprzęgła podczas startu i podczas zmiany biegów na wyższy. Zmiana biegów musi być płynna – tak, aby uniknąć szarpnięć, które przy niskich biegach mają bardzo destrukcyjny wpływ na koło. Przyspieszanie również powinno być w miarę płynne i łagodne, bez gwałtownego wciskania pedału gazu. Przede wszystkim trzeba unikać gwałtownego zrywu wtedy, gdy silnik pracuje na niższych obrotach, czyli mniejszych niż 2000 obr./min. Poniżej tej wartości pracujący silnik mocno wibruje, a gwałtowne dodanie gazu powoduje bardzo silne przeciążenia.

Dwumasowe koło zamachowe znacznie dłużej pracuje w autach, które są eksploatowane przede wszystkim na trasach. W samochodach, które jeżdżą głównie po mieście, koło zużywa się szybciej. Dzieje się tak, albowiem częste zatrzymywanie się (na przykład jazda w korku) również powoduje szybkie zużywanie się tego elementu.

Przyspieszone zużycie koła dwumasowego będzie powodować także częsta jazda z przyczepą samochodową. Zwłaszcza wtedy, gdy ma ona większą ładowność, niż dopuszczalna dla danego modelu samochodu. Zawsze powinno się także uruchamiać i wyłączać silnik samochodu przy wciśniętym sprzęgle. Dwumasowe koło zamachowe może przetrwać w samochodzie nawet i dwieście tysięcy przebiegu przy odpowiedniej eksploatacji. Warto pamiętać, że koło ma trzech największych wrogów: ciągłą eksploatację w mieście, jazdę sportową i eko jazdę.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro