Haft jako sztuka folkloru
Zdaniem eksperta

Haft jako sztuka folkloru

Haft to ponadczasowa, a jednocześnie najstarsza metoda ozdabiania tkanin polegająca na wyszywaniu wzoru za pomocą igły i nici. I choć dawniej haftowaniem zajmowały się właściwie wszystkie kobiety, do dziś przetrwał głównie jako sztuka ludowa lub element mody folk!

udostępnij

Iwona IgnatowskaIwona Ignatowska / 20-10-2019

W czasach, kiedy farbowanie tkanin nie było jeszcze rozpowszechnione, haft był najbardziej dekoracyjnym elementem. Ozdobne hafty pojawiały się na koszulach, zapaskach, sukniach, stanikach, kaftanach, sukmanach, koszulach, a nawet kożuchach. Młode dziewczęta, zarówno bogate, jak i mniej zasobne wyszywały wieczorami swoje wyprawy ślubne. Z czasem hafty zaczęły się też pojawiać na poduszkach, obrusach, serwetach czy makatkach. Haftowano głównie na tkaninach z płótna, wełny, jedwabiu i bawełny. Początkowo nici przędziono ręcznie z lnu i wełny, które farbowano barwnikami naturalnymi. Sztuki haftu uczyły się wszystkie kobiety, a haftowanie było ich powszechnym zajęciem. Powstawały różne techniki haftu, które były przekazywane z pokolenia na pokolenie. Motywy pojawiające się na płótnie najczęściej były związane z tradycją danego regionu, ale także z panującą modą. Nie każdy wie, że w Polsce rozróżniamy ponad 30 rodzajów haftów, charakterystycznych dla danego regionu. Wśród nich najbardziej znane to:

  • haft górali podhalańskich, w którym do dziś rozpoznawalnym motywem są parzenice na góralskich spodniach;
  • haft łowicki charakteryzujący się pięknymi kwiatowymi motywami, w formie różnej wielkości bukietów złożonych z bratków, kąkoli, chabrów i innych kwiatów, z których największym była róża. Kolorystyka tych wyszyć była bogata i urozmaicona. To także w tym regionie po raz pierwszy pojawił się haft koralikowy, czyli wyszywanie motywów różnokolorowymi koralikami;
  • haft kaszubski wyróżniający się przede wszystkim kolorystyką. Paleta barw składa się z siedmiu głównych kolorów: trzy odcienie niebieskiego, czerwony, żółty, zielony i czarny, a podstawowym motywem występującym w tym hafcie jest motyw roślinny, uzupełniany motywami geometrycznymi. Najczęściej pojawiają się na nim róże, tulipany, niezapominajki, margerytki, a jedną z kompozycji wiodących jest element drzewa życia, który nawiązuje do prostych i przejrzystych zasad życia.

Ciągle obecna moda na folk

Choć dziś nieliczni, i to tylko od święta, wkładają stroje ludowe, to moda na folk, czyli wyroby ludowe, ma dość pokaźną rzeszę zwolenników. Głównym założeniem tego trendu jest nadanie nowego kontekstu sztuce ludowej poprzez wplatanie akcentów folkloru w przedmioty codziennego użytku. Stąd też pojawienie się haftów na torbach, poduszkach czy pledach. Oczywiście bez problemu można kupić tego typu gotowe wyroby, jednak warto spróbować zrealizować własne pomysły, dzięki czemu uzyskamy oryginalne i niepowtarzalne przedmioty. Co prawda haftowanie nie jest sztuką łatwą i wymaga nieco wprawy i cierpliwości, ale własnoręcznie wyhaftowana torba lub poduszka na pewno sprawi więcej satysfakcji niż gotowa. Najlepiej zacząć od prostych haftów oraz zaopatrzyć się w pomocne do wyszywania narzędzia. Na pewno musimy mieć igłę do haftu. Jej rozmiar powinno się dobierać ze względu na gęstość tkaniny, na której ma się pojawić haft, rodzaj nici i liczbę nitek rozdzielanej muliny. Do haftu niezbędne są też nici lub w przypadku haftu koralikowego – koraliki. Najczęściej wyszywa się muliną, która jest bawełnianą lub jedwabną nitką złożoną z 6 włókien. Występuje ona w przeróżnych kolorach, także cieniowanych. W niektórych rodzajach haftów inspirowanych folklorem potrzebne będą nici metalizowane. Przydatny będzie też tamborek, dzięki któremu materiał naciągnięty pomiędzy dwie obręcze lub boki będzie napięty i gładki. Tamborki są wykonane bambusa, plastiku lub drewna. Jeśli chcemy wyhaftować obrazek w stylu folk, niezbędna będzie kanwa, na której narysujemy lub przekopiujemy wzór. Oczywiście ten sam wzór z powodzeniem można przenieść na bluzkę, krawat czy torbę.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?
podziel się

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro