Dyski SSD M.2 – czym są i na co zwrócić uwagę podczas zakupu?
Zdaniem eksperta

Dyski SSD M.2 – czym są i na co zwrócić uwagę podczas zakupu?

Jeśli szukasz wydajnego dysku SSD, warto postawić na przyszłościowy interfejs M.2, który jest bardziej praktyczny, mniej problematyczny oraz oferuje znacznie wyższą wydajność od nośników w rozmiarze 2,5 cala.

udostępnij

Maciej SasMaciej Sas / 01-10-2015 / aktualizacja: 14-05-2019

Aktualnie nośniki SSD znacznie potaniały, a dzięki nowym pamięciom typu QLC możliwy jest zakup dużego i wydajnego dysku M.2 bez wydawania fortuny. Jednak przy wyborze dysku w formacie M.2 łatwo się pogubić. Czy wszystkie wtyczki M.2 są takie same? Co to jest NVMe? Czy lepiej wybrać dysk PCIe czy SATA III? Sytuacja wydaje się skomplikowana, ale tylko pozornie. W rzeczywistości temat dość łatwo opanować, a przed zakupem wystarczy jedynie zwrócić uwagę na kilka aspektów. Dotyczą one kompatybilności i naszych wymagań odnośnie do wydajności dysku.

Czym jest dysk M.2?

Dyski M.2 nie są nowością. Złącze zaistniało wiele lat temu jako NGFF (Next Generation Form Factor), czyli następca standardów SATA III oraz mSATA. Nazwa została oficjalnie przemianowana na M.2 w 2013 roku. Dyski M.2 mają podobną konstrukcję do mSATA, wykorzystują złącze krawędziowe i są montowane bezpośrednio na płycie głównej komputera stacjonarnego lub laptopa.

Konstrukcja dysku M.2 jest prosta. To podłużna płytka z pamięciami i kontrolerem, która wygląda niczym listek gumy do żucia i jest od niego niewiele większa. Dyski M.2 nie posiadają dodatkowej obudowy, chociaż występują w wersjach z radiatorami, poprawiającymi odprowadzanie ciepła. Poszczególne dyski różnią się wymiarami, a szczególnie długością. Większość dysków M.2 mierzy 22 mm szerokości, co jest aktualnym standardem. Różna jest jednak długość nośników M.2, które zazwyczaj występują w wersjach 42, 60, 80 i 110 mm. Najpopularniejsze są jednak modele o długości 80 mm, czyli nośniki typu 2280. Od razu widać, że dwie pierwsze cyfry oznaczają szerokość dysku, a dwie ostatnie jego długość. Nie trzeba się tym specjalnie przejmować, płyty główne są kompatybilne z dyskami o różnej długości, gdyż mają kilka gwintowanych otworów.

Montaż dysku M.2 jest prosty. Nośnik należy wsunąć pod kątem w gniazdo na płycie głównej, docisnąć kraniec tak, by leżał równolegle do płyty głównej komputera i zabezpieczyć, przykręcając odpowiednią śrubką. Jest ona częścią płyty głównej lub znajduje się w wyposażeniu dysku. Nie trzeba więc montować dysku w specjalnych zatokach, podłączać oddzielnie zasilania oraz kabla do transmisji. Nie ma też obawy o przypadkowe rozłączenie się wtyczek lub przełamanie kabla, co zdarza się w przypadku dysków w formacie 2,5 cala.

Standardy i wydajność

Wygląd złącza to jedno, a wykorzystany standard to co innego. Złącze M.2 zostało stworzone nie tylko do nośników SSD, ale także kart Wi-Fi, Bluetooth, modułów NFC oraz GPS. M.2 pozwala więc na implementację różnych urządzeń, a tym samym różnych interfejsów.

W obrębie nośników SSD M.2 dostępne są dyski o dwóch interfejsach:

  • wykorzystujące standard SATA III;
  • wykorzystujące standard PCIe (PCI Express).

Dyski M.2 z interfejsem SATA III nie różnią się wydajnością od typowych nośników w rozmiarze 2,5 cala. To takie same dyski, jedynie w innym formacie. Nośniki SATA III wykorzystują do działania protokół AHCI, który mocno ogranicza pamięci nośników SSD – maksymalna przesyłowość interfejsu SATA III to 600 MB/s. Dysk tego typu daje więc jedynie korzyści praktyczne, ponieważ łatwo go wymienić w laptopie, zastosować tam, gdzie nie ma standardowych złącz SATA lub podłączyć do komputera stacjonarnego bez dodatkowego okablowania.

Dyski M.2 wykorzystujące interfejs PCIe (PCI Express) to już znacznie szybsze nośniki. W tym przypadku za działanie odpowiada protokół NVMe, stworzony specjalnie z myślą o dyskach SSD. Pozwala on wykorzystać przepustowość standardu PCI Express do jak najszybszej transmisji plików. Wydajność będzie jednak zależna od generacji interfejsu PCIe oraz ilości linii komunikacyjnych. Aktualnie dyski wykorzystujące interfejs PCIe 3.0 x4 (cztery linie) osiągają transfery rzędu 4000 MB/s! Natomiast tańsze dyski M.2 z PCIe 3.0 x2 (dwie linie) są ograniczone do 1969 MB/s. Nie znaczy to jednak, że każdy dysk w danym standardzie będzie tak samo szybki – rezultaty zależą od zastosowanych pamięci oraz kontrolerów. Jednak nawet podstawowy dysk M.2 z NVMe, będzie znacznie wydajniejszy od nośników typu SATA III.

Dyski M.2 i kompatybilność

Wtyczka dysku M.2 różni się fizycznie w zależności od zastosowanego interfejsu, różnica polega na rozkładzie pinów i charakterystycznych wcięć. Najprościej rzecz ujmując – dyski SATA III mają dwa wcięcia, a dyski PCIe z NVMe mają jedno wcięcie z prawej strony. Dysk może nie pasować fizycznie do gniazda w przypadku starszych urządzeń, działać z ograniczoną wydajnością lub w ogóle nie zostać rozpoznany przez komputer.

Nie polecam podejmować decyzji zakupowej na podstawie fizycznych oględzin złącza w komputerze. Lepiej sięgnąć do instrukcji płyty głównej lub laptopa, by upewnić się, czy komputer jest kompatybilny z dyskiem M.2, który planujemy kupić. Należy zwrócić uwagę na obsługiwany interfejs (SATA III lub/oraz PCIe) oraz wersję interfejsu i ilość linii w przypadku tego drugiego (PCIe 2.0 lub 3.0 oraz linie – x1, x2, x4).

Warto zajrzeć także na stronę internetową Cruciala, producenta dysków SSD. Znajdują się tam narzędzia umożliwiające sprawdzenie kompatybilności laptopów oraz płyt głównych z dyskami marki, czyli SSD support oraz System Scanner. W ten sposób łatwo ocenić, czy powinniśmy wybrać model SATA III czy PCIe.

Który standard wybrać?

Wszystko zależy od potrzeb i zastosowania. Jeśli używamy laptopa lub PC jedynie do przeglądania Internetu, pracy biurowej lub gier, nadal warto postawić na dysk M.2 w standardzie SATA III. Dyski tego typu są tańsze, a w podstawowych operacjach wydajność będzie właściwie identyczna, jak w przypadku dysków M.2 PCIe z NVMe. Komputer będzie uruchamiał się szybko, a programy i gry będą startowały sprawnie.

Co innego, gdy jesteśmy entuzjastami nowych technologii lub wykorzystujemy komputery do zadań profesjonalnych. Szkoda marnować złącze M.2 wydajnego komputera obsługujące interfejs PCIe 3.0 x4 na dysk SATA III. Lepiej wybrać M.2 z NVMe, szczególnie gdy pracujemy z grafiką lub materiałem wideo, tworzymy duże projekty lub kopiujemy znaczne ilości danych w obrębie dysku lub pomiędzy nimi. Operacje na plikach w przypadku dysków M.2 w standardzie PCIe trwają znacznie krócej, ale nośniki M.2 PCIe są wyraźnie droższe.

Co w przypadku, gdy komputer nie ma złącza M.2?

Z pomocą przyjdą adaptery. Dyski M.2 w standardzie SATA III można podłączyć za pomocą adaptera 2,5 cala, by wykorzystać nośnik w laptopie bez gniazda M.2. Nie ma jednak sensu kupować do tego specjalnie dysku M.2. W takim przypadku lepiej kupić nośnik SATA III w formacie 2,5 cala.

Natomiast dyski M.2 z PCIe można podłączyć do komputera stacjonarnego za pomocą adapterów montowanych tak samo jak karty graficzne lub inne karty rozszerzeń, czyli w sloty PCI Express na płycie głównej komputera. W ten sposób można zamontować w komputerze więcej dysków M.2, gdy te na płycie głównej są już zajęte.

Przykładowe modele dysków M.2 warte zakupu

Poniżej przedstawiam pięć modeli dysków M.2, których zakup warto rozważyć.

Samsung 970 Evo Plus

  • format: M.2 2280
  • interfejs: PCIe 3.0 x4 z NVMe
  • pojemność: 250 GB, 500 GB, 1 TB
  • pamięć: TLC V-NAND
  • szybkość odczytu: do 3500 MB/s
  • szybkość zapisu: do 3300 MB/s

Samsung jest liderem w kategorii dysków M.2 z obsługą NVMe, a 970 Evo Plus to świetny wybór. Dysk wykorzystuje wydajne pamięci typu V-NAND TLC, które osiągają transfery rzędu 3500 MB/s odczytu i 3300 MB/s zapisu. Limit zapisu wynosi 300 TB, więc jeśli szukamy SSD do zastosowań profesjonalnych, lepiej postawić na model Samsung 970 Pro z trwalszymi pamięciami V-NAND MLC oraz limitem zapisu 1200 TB.

Intel SSD 660p

  • format: M.2 2280
  • interfejs: PCIe 3.0 x4 z NVMe
  • pojemność: 512 GB, 1 TB, 2 TB
  • pamięć: QLC 3D2
  • szybkość odczytu: 1800 MB/s
  • szybkość zapisu: 1800 MB/s

Gorąca nowość od Intela, czyli wyjątkowo przystępny cenowo i pojemny dysk SSD w standardzie PCIe 3.0 x4 z obsługą protokołu NVMe. Zastosowano nowe pamięci QLC, które w teorii nie są tak trwałe, jak pamięci MLC lub TLC, ale dzięki temu cena jest dużo niższa. Dla przykładu za wersję 1 TB należy zapłacić poniżej 500 zł, a Samsung 970 Evo Plus o tej samej pojemności jest ponad dwukrotnie droższy! Warto rozważyć także zakup głównego konkurenta Intela 660p, czyli Cruciala P1.

WD Green

  • format: M.2 2280
  • interfejs: SATA III
  • pojemność: 120 GB, 240 GB, 480 GB
  • pamięć: TLC
  • szybkość odczytu: 545 MB/s
  • szybkość zapisu: 350 MB/s

Podstawowy dysk SSD M.2, który wykorzystuje interfejs SATA III. Zastosowano pamięci TLC, które nie biją rekordów wydajnościowych, ale zaoferują i tak w pełni satysfakcjonujące osiągi do podstawowych zadań. WD Green przyśpieszy start komputera oraz uruchamianie oprogramowania, a do tego nie będzie dużym obciążeniem dla portfela.

Crucial MX500

  • format: M.2 2280
  • interfejs: SATA III
  • pojemność: 250 GB, 500 GB, 1 TB, 2 TB
  • pamięć: 3D TLC NAND
  • szybkość odczytu: 560 MB/s
  • szybkość zapisu: 510 MB/s

Crucial MX500 to dobrze znany dysk 2,5 cala w wersji M.2. Nośnik wykorzystuje interfejs SATA III oraz pamięci 3D NAND TLC, które oferują bardzo dobre osiągi. Można liczyć na 560 MB/s odczytu i 510 MB/s zapisu. Nośnik jest atrakcyjnie wyceniony i dostępny w różnych wersjach pojemnościowych.

Kingston KC1000

  • format: M.2 2280
  • interfejs: PCIe 3.0 x4 z NVMe
  • pojemność: 240 GB, 480 GB, 960 GB
  • pamięć: MLC
  • szybkość odczytu: 2700 MB/s
  • szybkość zapisu: 1600 MB/s

Kingston KC1000 to ciekawy i dobrze wyceniony dysk SSD w standardzie PCIe 3.0 x4 z NVMe. Wydajność nie jest rekordowa, zapis oraz odczyt nie dorównują nośnikom Samsunga. Jednak KC1000 broni się zastosowaną pamięcią MLC, wydajną i trwałą w przeciwieństwie do TLC lub QLC. Imponujący jest też limit zapisu danych – producent obiecuje TBW (Total Bytes Written) na poziomie 1000 TB.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro