Dlaczego dzieci chodzą na palcach – przyczyny i zalecenia dla rodziców

Dlaczego dzieci chodzą na palcach – przyczyny i zalecenia dla rodziców

Chodzenie na palcach to jeden ze sposobów przemieszczania się, który można zaobserwować u dzieci. W jakim wieku jest to normą, a kiedy powinno budzić niepokój rodziców? Co zrobić, kiedy dziecko przez większość dnia chodzi w ten sposób? Jak mu pomóc?

udostępnij

Paulina ZońPaulina Zoń / 09-12-2019

Prawidłowy chód polega na naprzemiennej utracie i odzyskiwaniu równowagi w zmieniających się na przemian fazach podporu i wykroku. Aby chód był w pełni ergonomiczny, najważniejsze jest, aby pięta jako pierwsza uzyskiwała kontakt z podłożem. Niemowlęta przez pierwszy rok swojego życia uczą się swojego ciała i stopniowo stają się coraz bardziej mobilne. Najpierw pełzają, później przechodzą do czworakowania, by ostatecznie wstać i ruszyć na dwóch nogach przed siebie. Początkowo chód jest bardzo niepewny, ponieważ zmiana środka ciężkości stanowi dla niejednego malucha nie lada wyzwanie. Zdarza się w tym czasie, że maluchy próbują chodzić na palcach, by łatwiej łapać równowagę. Jeżeli jest to etap przejściowy, to na ogół nie ma powodu do obaw. Kłopot pojawia się, kiedy maluch rośnie, porusza się już całkiem pewnie, ale częściej niż na całych stopach chodzi na palcach. Co leży u podstaw takiego poruszania się?

Najczęstsze przyczyny

Wśród przyczyn chodzenia na palcach wymienia się mózgowe porażenie dziecięce, dystrofię mięśniową, autyzm, ADHD, nadwrażliwość dotykową w obrębie stóp i przykurcz ścięgna Achillesa. Wszystkie te dysfunkcje brzmią bardzo poważnie i na ogół rzeczywiście w obrazie klinicznym mamy do czynienia z chodem na palcach. Co ciekawe, nieprawidłowości w sposobie poruszania się prezentują również dzieci, u których nie występują wyżej wymienione zaburzenia, ale mają kłopot z prawidłową dystrybucją napięcia mięśniowego. Oznacza to, że obniżone napięcie w centralnej części ciała kompensowane jest poprzez wzmożenie napięcia na obwodzie, w tym przypadku w dużych grupach mięśniowych jak łydka czy tylna powierzchnia uda, powodując chodzenie na palcach. Taki wzorzec chodu jest niekorzystny dla dzieci i może powodować szereg poważnych następstw.

Postępowanie specjalistyczne

W momencie, kiedy zauważymy powtarzającą się tendencję do chodzenia na palcach u swojego dziecka, bezzwłocznie powinniśmy skonsultować się ze specjalistą. Pediatra, ortopeda lub fizjoterapeuta po obejrzeniu i zbadaniu naszego dziecka będzie w stanie ocenić, co tak naprawdę leży u podłoża problemu. Istotne jest, by jak najszybciej wdrożyć właściwe postępowanie. Niestety im dłużej dziecko chodzi w nieprawidłowym wzorcu, tym trudniej będzie ten nawyk usunąć. Najczęściej właściwie prowadzona rehabilitacja daje satysfakcjonujące efekty. Poprzez rehabilitację mamy tutaj na myśli bezpośrednią pracę nad strukturą, czyli rozciąganie mięśni przykurczonych, odwrażliwianie wrażliwych na bodźce stóp czy też normalizację napięcia mięśniowego poprzez wzmacnianie mięśni odpowiadających za centralną stabilizację ciała.

Domowe wspomagania

By nie pozostawać obojętnym wobec problemu dziecka, można już w warunkach domowych wykorzystać pewne zabawy i ćwiczenia, które pomogą w nauce prawidłowego chodu od pięty. Przede wszystkim piesze wędrówki uwzględniające wchodzenie pod górę wymuszają właściwe ustawienie stopy i sprzyjają rozciąganiu ścięgna Achillesa, dlatego należy zachęcać dzieci do tego typu aktywności. W domu także z powodzeniem można zaprojektować wzniesienia i wspólnie z dzieckiem bawić się we wspinaczki. Łączymy w ten sposób przyjemne z pożytecznym, a co więcej rozwijamy u dziecka kreatywne myślenie.

Ciekawym wyzwaniem, które z pewnością podejmie niejeden kilkulatek, jest chodzenie po domu w płetwach. Dlaczego w płetwach? Ponieważ płetwy skutecznie uniemożliwiają chodzenie na palcach i zmuszają do stawiania na podłożu najpierw pięty. Choć na początku nie jest to łatwe zadanie i niektórym może sprawiać kłopot, okazuje się, że świetnie wpływa na naukę prawidłowego chodu i daje mnóstwo dobrej zabawy. Podobny efekt można uzyskać, kupując dziecku buty, które pod piętą mają zamontowane urządzenia wydające sygnały świetlne lub dźwiękowe, a także buty z wmontowanymi kółeczkami, umożliwiające jeżdżenie pod warunkiem odpychania się od pięty.

W przypadku dzieci, które mają problem z modulacją sensoryczną o charakterze nadwrażliwości dotykowej, należy podjąć działania mające na celu normalizację odbioru bodźców sensorycznych. Upraszczając – dzieci, które chodzą na palcach, ponieważ mają nadwrażliwość w obrębie stóp, powinny jak najczęściej masować stopy materiałami o różnej fakturze. Początkowo stosuje się faktury najlepiej tolerowane przez dziecko, by stopniowo przechodzić do tych bardziej drażniących. Można tutaj wykorzystać gotowe ścieżki sensoryczne lub samodzielnie stworzyć z dostępnych w domu materiałów. Dobrym rozwiązaniem są też tzw. kuwety sensoryczne, czyli pojemniki wypełnione różną zawartością typu groch, kasza, piasek, guziki, kamienie itd., w których można zanurzyć stopy i poruszać nimi na wszystkie strony.

Bez względu na to, jaka jest przyczyna, na ogół z chodzeniem na palcach można sobie poradzić. Ważne, by zaobserwować u swojego dziecka, czy chodzeniu na palcach towarzyszą inne zaburzenia jak opóźniony rozwój psychoruchowy, kłopoty z koncentracją czy nadwrażliwość na bodźce. Im szybsza konsultacja u specjalisty, tym lepsze efekty rehabilitacji.

Czy ten artykuł był pomocny?
podziel się

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro