Czym jest współczynnik TDP w procesorach?
Zdaniem eksperta

Czym jest współczynnik TDP w procesorach?

Współczynnik TDP pojawia się w specyfikacji każdego procesora. Jednak wiele osób nadal nie wie, co on konkretnie oznacza. Wciąż panuje mylne przekonane, że współczynnik TDP określa, jakie będzie zużycie energii przez procesor. Tymczasem prawda jest nieco inna.

udostępnij

Michał OstiakMichał Ostiak / 03-01-2018 / aktualizacja: 05-11-2019

Często widzimy pomiary TDP na arkuszach specyfikacji czy w testach wydajności procesorów i nie bez powodu: jest to ważna informacja dla osób posiadających komputery stacjonarne. Współczynnik TDP – obok taktowania, wykorzystanej litografii czy też ilości pamięci podręcznej – to jeden z najważniejszych parametrów w procesorach. Pomimo jego znaczenia wciąż wiele osób nie wie, czym TDP tak naprawdę jest.

Definicja TDP

TDP to skrót od angielskiego Thermal Design Power. Już sama nazwa mówi, że ma więcej wspólnego z ciepłem niż poborem energii. TDP to pomiar maksymalnej ilości ciepła generowanego przez procesor (lub GPU – kartę graficzną) przy dużym obciążeniu pracą. Poszczególne komponenty nagrzewają się w miarę wzrostu ilości pracy, którą na nie nałożymy. W dużym skrócie – nasze zapotrzebowanie na moc obliczeniową procesora bezpośrednio przekłada się na zwiększenie poboru energii, a co za tym idzie – ilość wydzielanego ciepła.

definicja

Niektórzy entuzjaści komputerów czy specjaliści branżowi odnoszą się również do TDP jako maksymalnej ilości energii, z której może korzystać dany komponent. Takie różne podejście do tematu może powodować nieco zamieszania. Jeśli więc ktoś powie, że TDP to maksymalna moc, jaką sprzęt może pobierać, a także maksymalna ilość ciepła generowanego przez komponent, które system chłodzenia może rozproszyć w rzeczywistych warunkach – też będzie miał rację. W większości przypadków jednak TDP oznacza po prostu ilość ciepła wytwarzanego przez komponent. Jest ona wyrażona w watach, co zazwyczaj jest miarą mocy (podobnie jak energia elektryczna), ale może również odnosić się do ciepła.

TDP – Intel vs AMD

Jeśli TDP opiera się na ilości ciepła wytwarzanego podczas dużego obciążenia pracą, kto decyduje o tym obciążeniu lub z jaką prędkością zegara układ powinien pracować? Ponieważ nie ma znormalizowanej metody oceny TDP, producenci procesorów wymyślili własne. I tak dla Intela TDP oznacza moc, którą procesor oddaje w postaci ciepła przy obciążeniu realnymi aplikacjami. W teorii dałoby się ją przekroczyć i przegrzać CPU, ale w praktyce nie pozwalają na to mechanizmy zabezpieczające. Jeśli zastosujemy niestandardowe chłodzenie, np. wodne, to możliwe jest przekroczenie tej wartości.

Intel vs AMD

Tymczasem według AMD jest to teoretyczna (a nie praktyczna) moc, jaką procesor mógłby oddawać w postaci ciepła. Problem polega na tym, że nie ma ona wiele wspólnego z rzeczywistością. Wartości są zawyżone w porównaniu do Intela, co nie jest najlepsze również z marketingowego punktu widzenia. Dlatego z czasem AMD zaczęło stosować ACP, czyli Average CPU Power (średnia moc procesora). Niestety nadal nie są to wartości, które można bezpośrednio porównywać z Intelem, ponieważ uzyskiwane są one w innych warunkach.

Ogólnie rzecz biorąc, entuzjaści argumentują, że liczby TDP firmy AMD są bardziej realistyczne. W międzyczasie Intel często publikuje wartości TDP, które są niższe niż te, które ludzie doświadczają w swoich komputerach, co sprawia, że TDP jest mniej wiarygodne jako punkt odniesienia dla poboru mocy. Problem polega na tym, że Intel opiera swoje oceny TDP na tym, kiedy procesor pracuje z częstotliwością bazową, a nie w trybie boost. Tak więc procesor „niebieskich” często jest w praktyce znacznie cieplejszy, niż wynikałoby to z informacji podanych na pudełku. Jeśli system chłodzenia nie może poradzić sobie z tymi wyższymi poziomami ciepła, procesor zwalnia, aby chronić się przed uszkodzeniem. Powoduje to obniżenie wydajności systemu.

Chłodzenie to podstawa

Aby osiągnąć zadowalającą wydajność procesora, bardzo ważne jest dobranie do niego odpowiedniego chłodzenia. „Zwykli” użytkownicy, nie wykorzystujący komputera do wykonywania skomplikowanych obliczeń ani do uruchamiania bardzo wymagających gier, zadowolą się standardowymi układami radiatorów i wentylatorów. Jeśli wraz z procesorem dostarczony został cooler – powinien on być w porządku.

Jeśli jednak szukamy czegoś więcej lub zamierzamy podkręcać procesor, powinniśmy rozejrzeć się za czymś „konkretniejszym”. Wiele z oferowanych przez producentów coolerów może pochwalić się TDP na poziomie 150 W lub wyższym, co powinno wystarczyć dla większości procesorów klasy konsumenckiej. Istnieją również rozwiązania chłodzenia cieczą, które kosztują setki złotych, ale udane 150-watowe radiatory i wentylatory dostaniemy za mniej niż 200 zł.

chłodzenie

Wartość TDP pomaga wybrać odpowiedni system chłodzenia dla Twojego procesora. Nie mówi jednak, ile ciepła komponent może bezpiecznie tolerować. W tym celu musisz przyjrzeć się jednej z dwóch wartości. Jeśli masz procesor Intel, musisz sprawdzić tzw. T-Junction, czyli maksymalną temperaturę, w jakiej podzespół może po prostu… „umrzeć”. Dla przykładu, Core i9-9900K ma TDP na poziomie 95 watów, a wartość T-junction wynosi 100 stopni Celsjusza. Tymczasem AMD używa prostszego terminu „Max Temps”: popularny Ryzen 5 3600 ma TDP wynoszące 65 watów, Ryzen 5 3600X ma TDP na poziomie 95 watów, przy czym oba mają współczynnik Max Temps ustalony na 95 stopni Celsjusza.

Odpowiednio dobrany cooler jest tylko częścią systemu usuwania ciepła z komputera. Kluczem jest również odpowiedni przepływ powietrza we wnętrzu naszej maszyny. W tym pomoże nam oczywiście odpowiednia obudowa oraz zestaw wentylatorów. Zaawansowani użytkownicy nie powinni oszczędzać na tych elementach.

podsumowanie

Podsumowanie

TDP (Thermal Design Power) nie określa rzeczywistej mocy zużycia energii przez procesory. Informuje jedynie o przypisaniu ich do pewnej klasy pod względem wydzielanego ciepła, które układ chłodzenia musi odebrać. Dzięki temu wiadomo, jakiego rodzaju chłodzenie należy zastosować, aby układ działał poprawnie i nie uległ awarii. Oczywistym jest, że procesor o TDP równym 95 W będzie pobierał więcej energii od modelu z TDP na poziomie 35 W, ale jednocześnie różne modele z takim samym TDP będą zużywały więcej lub mniej energii. Należy pamiętać, że nie są to wartości bezwzględne, które bezpośrednio informują o apetycie danej jednostki na prąd.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?
podziel się

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro