Aspekty prawne poszukiwań z wykrywaczem metali
Zdaniem eksperta

Aspekty prawne poszukiwań z wykrywaczem metali

Poszukiwacze skarbów, pasjonaci historii, miłośnicy przygód szukający wyjątkowych przedmiotów sprzed lat ukrytych pod ziemią powinni znać przepisy dotyczące tej działalności. Ta wiedza pozwoli uniknąć przykrych konsekwencji.

udostępnij

Wojciech PrzylipiakWojciech Przylipiak / 31-05-2016 / aktualizacja: 24-06-2019

Rozpoczęcie przygody z poszukiwaniem skarbów to nie tylko kwestia zakupu odpowiedniego wykrywacza metali. Tutaj wybór jest ogromny. Można zdecydować się na sprzęt, kierując się jego ceną, przeznaczeniem, miejscem poszukiwań, preferencją poszukiwacza. Początkujący poszukiwacze znajdą wykrywacze w cenie kilkuset złotych. Doświadczeni hobbyści mogą z kolei wybierać w setkach droższych modeli powyżej 1000 zł. Wszystkich jednak obowiązują te same przepisy prawne. Użycie detektora i zaopiekowanie się tym, co uda się wykopać, podlega regulacjom prawnym.

Jak zacząć poszukiwania

Pierwszym krokiem przed rozpoczęciem poszukiwań powinno być wybranie miejsca, a następnie uzyskanie zgody na poszukiwania. Nie ma miejsc niczyich – warto o tym pamiętać.

W ustawie o ochronie zabytków wprowadzono zmiany, które weszły w życie 1 stycznia 2018 r. I tak art. 109 pkt c ma brzmienie: „Kto bez pozwolenia albo wbrew warunkom pozwolenia poszukuje ukrytych lub porzuconych zabytków, w tym przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”. Tym samym nielegalne poszukiwanie przestało być wykroczeniem, a stało się przestępstwem. Nie zmienił się fakt, że poszukiwacz powinien uzyskać pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Trzeba też mieć zgodę właściciela działki, na której mają być prowadzone poszukiwania za pomocą detektora, np. w lesie taką zgodę wydają Lasy Państwowe.

Do wniosku, który należy złożyć u miejscowego konserwatora zabytków, trzeba dołączyć program poszukiwań oraz uiścić opłatę skarbową. Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego znajduje się wykaz wojewódzkich konserwatorów zabytków. Zdarza się, że nie wyda on pozwolenia ze względu na istnienie w danym miejscu stanowisk archeologicznych, stref niebezpiecznych albo cmentarzy.

Po udanych poszukiwaniach

Po rozpoczęciu poszukiwań trzeba pamiętać, by eksploracja była nieinwazyjna dla miejsca objętego poszukiwaniami. Niektórzy powiedzą zapewne „niestety”, ale prawda jest taka, że zgodnie z prawem wszelkie zabytki archeologiczne pozyskane w trakcie poszukiwań stanowią własność państwa i powinny zostać przekazane wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Zabytkiem archeologicznym są wszelkie pozostałości działalności człowieka, których zachowanie leży w interesie społecznym. Mogą dotyczyć sfery gospodarczej, religijnej i artystycznej, a także znajdować się zarówno pod wodą, jak i na ziemi.

Ważna jest kwestia znalezisk niebezpiecznych, np. niewybuchów, broni. W takim przypadku należy zabezpieczyć teren wokół znaleziska i niezwłocznie powiadomić policję.

Istotna jest też sprawa, którą po zmianach w ustawie o ochronie zabytków ze stycznia 2018 r. w rozmowie z PAP poruszyła dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN dr hab. Katarzyna Zalasińska. „Zgodnie z tą ustawą nawet, jeżeli podczas poszukiwań znajdziemy rzecz niebędącą dobrem kultury, to powinniśmy to zgłosić i dopełnić określonych obowiązków. (...) Jeśli chodzi o zabytki, w razie ich znalezienia powinno się przede wszystkim zabezpieczyć miejsce, w którym się znajdują. To bardzo ważne z uwagi na konieczność powiązania obiektu z otoczeniem, w którym został znaleziony. Bo kontekst znaleziska jest wartością wiele mówiącą o historii danego obiektu. Zawsze należy też w takim przypadku zawiadomić wojewódzkiego konserwatora zabytków”. K. Zalasińska przypomniała również, że „od wielu lat obowiązują przepisy, które mówią o nagrodach ministra za znalezienie zabytków archeologicznych, ale nagroda taka przysługuje jedynie za przypadkowe odkrycia. Interpretacja tego przepisu, jego stosowanie, ale też pewne ratio legis jest jasne, to znaczy przypadkowe znalezienie zakłada, że nie ma tu elementu poszukiwania”.

Skarby na plaży

Wśród wielu wątpliwości dotyczących poszukiwań skarbów często pojawiają się związane z poszukiwaniami na plażach. Na początku tego roku Urząd Morski w Słupsku, w odpowiedzi na wiele zapytań o plażowe poszukiwania, poinformował, że przeszukiwanie plaży wykrywaczem metalu nie wymaga zgody miejscowego Dyrektora Urzędu Morskiego. Należy jednak pamiętać, że nie można poszukiwać na wydmach, klifach czy terenach leśnych oraz w okolicach portów i przystani. Nie powinno się również wykonywać tego w sposób uciążliwy dla plażowiczów, a ponadto trzeba zasypywać wykopy.

Wśród porad dla poszukiwaczy często pojawia się również kwestia rozmowy z muzeum regionalnym. Pozwoli to lepiej poznać lokalną historię, pomoże uniknąć poszukiwań w już wielokrotnie przeczesanych miejscach. Bez wątpienia najważniejsze jest zapoznanie się z odpowiednimi ustawami i przepisami. Tylko legalna działalność pozwoli w pełni cieszyć się tym wyjątkowym hobby.

oferty sponsorowane

Czy ten artykuł był pomocny?

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu

Allegro