5 polskich nagród literackich, które warto znać

5 polskich nagród literackich, które warto znać

autor: Aleksandra Urbańczyk, data publikacji: 22-12-2015

W czasach, w których półki polskich księgarń uginają się od ciężaru książek, natomiast ilość wydawanych publikacji nie zawsze przekłada się na ich jakość – czytelnicy (zwłaszcza o wyrobionym smaku literackim) potrzebują wskazówek, by móc w piętrzących się stosach znaleźć pozycję wartościową. Taką funkcję (między innymi) spełniają polskie nagrody literackie.

Ponieważ jednak różne środowiska (instytucje, festiwale, wydawnictwa, biblioteki, a nawet miasta) przyznają corocznie kilkadziesiąt nagród, warto poświęcić chwilę, by nauczyć się je rozróżniać i śledzić przynajmniej te najbardziej prestiżowe. Nagrody konkursowe przyznawane są twórcom, którzy sami nadesłali swoje prace. Nagrody plebiscytowe, wyłaniane przez głosowanie publiczności, trafiają do pisarzy najpopularniejszych – ambitni twórcy pozostają niezauważeni. Najbardziej prestiżowe nagrody przyznawane są przez kapitułę składającą się ze specjalistów, literaturoznawców i krytyków i, mimo pewnych wad, subiektywności stają się drogowskazami dla czytelników. Na które nagrody warto zwrócić uwagę?

Nagroda Fundacji im. Kościelskich

To jedna z najstarszych nagród. Przyznawana jest od 1962 r. przez szwajcarską fundację z siedzibą w Genewie. Ufundowana przez wdowę po Władysławie Auguście Kościelskim, który był poetą, wydawcą, mecenasem sztuki i właścicielem Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”. Celem nagrody jest wspieranie rozwoju literatury i poezji polskiej. Jest wręczana młodym twórcom mieszkającym w kraju i za granicą, ale piszącym po polsku. Wysokość nagrody jest uzależniona od dochodów z papierów wartościowych oraz liczby nagrodzonych osób. Tegorocznym laureatem jest Szczepan Twardoch, którego książka „Drach” jest oryginalną sagą rodzinną i epopeją Śląska.

Nike

To przyznawana od 1997 r. nagroda za najlepszą książkę roku. Nagrodą jest statuetka dłuta prof. Gustawa Zemły oraz 100 tys. złotych. Tegoroczną laureatką jest Olga Tokarczuk. Jej monumentalna powieść („Księgi Jakubowe”) zdobyła nagrodę główną, a także została doceniona przez publiczność.Mimo różnych kontrowersji, zarzutów koterii i niezbyt jasnych kryteriów wyboru, Nike ciągle ma niezagrożoną pozycję, jest nagrodą mocno zakorzenioną w społecznej świadomości i uznaną za szczytowe wyróżnienie dla żyjącego pisarza.

Paszport Polityki

To nagroda ustanowiona w 1993 r. przez tygodnik „Polityka”. Przyznawana jest za osiągnięcia w krzewieniu kultury, a nagradza się nią twórców niezależnych i zaangażowanych społecznie. Nagroda (symboliczny paszport i 10 tys. złotych) przyznawana jest w sześciu kategoriach: literatura, film, teatr, muzyka poważna, plastyka (sztuki wizualne) i estrada. Tegorocznym laureatem z dziedziny literatury został Zygmunt Miłoszewski za książkę „Gniew”, w której przedstawił diagnozę społeczeństwa polskiego z uwzględnieniem poważnego, lecz mało poruszanego problemu, jakim jest przemoc domowa.

Angelus

To nagroda ufundowana przez miasto Wrocław. Przyznawana jest za najlepszą książkę prozatorską, wydaną po polsku przez autorów pochodzących z krajów Europy Środkowej. Książka musi pogłębiać wiedzę o świecie i innych kulturach oraz dotykać istotnych problemów. Zwycięzca otrzymuje statuetkę Angelusa autorstwa Ewy Rossano i czek na 150 tys. złotych. Tegorocznym zwycięzcą został pisarz z Ukrainy, Serhij Żadan. „Mezopotamia” to oryginalny, niepozbawiony liryzmu i poczucia humoru utwór (opowiadania i korespondujący z nimi zbiór wierszy), którego bohaterami są miasto Charków i mieszkańcy jego przedmieść.

Orfeusz – Nagroda Poetycka im. K.I. Gałczyńskiego

Nagroda ustanowiona w 2011 r., utworzona w celu uhonorowania osiągnięć polskiej poezji lirycznej. Zwycięzcy otrzymują statuetki autorstwa Rafała Srumiłły oraz 20 tys. złotych. Honorowy patronat nad nagrodą objęło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Pen Club Polska i ZAiKS. Tegorocznym laureatem Orfeusza Mazurskiego została Katarzyna Citko za „Post tenbras Lux”. Orfeusza Honorowego otrzymał Feliks Netz za „Krzyk Sowy”. Laureatem za najlepszy tomik poetycki roku 2014 został Janusz Szuber za tom „Tym razem wyraźnie”.

  
podziel się

może Cię również zainteresować